{"id":2040,"date":"2020-05-29T12:06:53","date_gmt":"2020-05-29T11:06:53","guid":{"rendered":"https:\/\/oocr.bigway.dev\/historia\/zupny-dom\/"},"modified":"2020-05-29T12:06:53","modified_gmt":"2020-05-29T11:06:53","slug":"zupny-dom","status":"publish","type":"historia","link":"https:\/\/oocr.bigway.dev\/en\/historia\/zupny-dom\/","title":{"rendered":"\u017dupn\u00fd dom"},"content":{"rendered":"<p>Ide o rokokovo-klasicistick\u00fa budovu pal\u00e1cov\u00e9ho typu, ur\u010den\u00fa na administrat\u00edvne \u00fa\u010dely b\u00fdvalej \u0160ari\u0161skej stolice. U\u017e na konci stredoveku sa Pre\u0161ov stal najv\u00fdznamnej\u0161\u00edm politick\u00fdm, kult\u00farnym, hospod\u00e1rsko-spr\u00e1vnym a tie\u017e n\u00e1bo\u017eensk\u00fdm centrom \u0160ari\u0161skej stolice. V\u00fdznam mesta e\u0161te vzr\u00e1stol, ke\u010f sa v roku 1723 stalo s\u00eddlom jednej zo \u0161tyroch novozriaden\u00fdch pr\u00e1vnych in\u0161tit\u00faci\u00ed v Uhorsku, a to di\u0161triktu\u00e1lnej s\u00fadnej tabule, ur\u010denej pre cel\u00fa oblas\u0165 Potisia. Ot\u00e1zky t\u00fdkaj\u00face sa \u0160ari\u0161skej stolice patrili do pr\u00e1vomoci \u0161ari\u0161sk\u00e9ho \u017eupana, resp. stoli\u010dn\u00fdch zhroma\u017eden\u00ed, konaj\u00facich sa v s\u00eddle \u017eupana. \u017dupana do funkcie menoval panovn\u00edk. \u017dupan bol velite\u013eom v\u0161etk\u00fdch kr\u00e1\u013eovsk\u00fdch vojakov, ktor\u00ed boli na \u00fazem\u00ed \u017eupy (alebo stolice), ale aj s\u00fadil obyvate\u013eov. Okrem \u0161\u013eachty a duchovn\u00fdch, staral sa tie\u017e o spr\u00e1vu \u0161t\u00e1tnych pr\u00edjmov. \u0160ari\u0161sk\u00e1 stolica si zachovala samostatnos\u0165 a \u00fazemn\u00fa integritu a\u017e do polovice 19. st. Jej hranice sa ust\u00e1lili u\u017e v 14. storo\u010d\u00ed. P\u00f4vodn\u00fdm s\u00eddlom \u0161ari\u0161sk\u00e9ho \u017eupana bol \u0160ari\u0161sk\u00fd hrad. Po nariaden\u00ed M\u00e1rie Ter\u00e9zie, pod\u013ea ktor\u00e9ho bola ka\u017ed\u00e1 stolica povinn\u00e1 postavi\u0165 si v mieste svojho s\u00eddla nov\u00fa administrat\u00edvnu budovu, bola v rokoch 1769 \u2013 1770 postaven\u00e1 reprezentat\u00edvna budova \u017dupn\u00e9ho domu. \u017dupn\u00fd dom sl\u00fa\u017eil svojmu p\u00f4vodn\u00e9mu \u00fa\u010delu a\u017e do konca roku 1944. V obdob\u00ed prvej Slovenskej republiky bol s\u00eddlom \u0160ari\u0161sko-zempl\u00ednskej \u017eupy. Po vojne bol \u017dupn\u00fd dom postupne rekon\u0161truovan\u00fd, aby poskytol priestor viacer\u00fdm in\u0161tit\u00faci\u00e1m.<\/p>","protected":false},"featured_media":1120,"template":"","meta":{"_acf_changed":false},"kategoria-poi":[105,104,107,102],"lokalita":[26],"sezona-poi":[],"trvanie-vyletu":[],"class_list":["post-2040","historia","type-historia","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","kategoria-poi-historia","kategoria-poi-mesta","kategoria-poi-pesia-turistika","kategoria-poi-prirodne-krasy","lokalita-mesto-presov"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO Premium plugin v26.3 (Yoast SEO v27.4) - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-premium-wordpress\/ -->\n<title>\u017dupn\u00fd dom - OOCR \u0160ari\u0161<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"noindex, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_GB\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"\u017dupn\u00fd dom\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Ide o rokokovo-klasicistick\u00fa budovu pal\u00e1cov\u00e9ho typu, ur\u010den\u00fa na administrat\u00edvne \u00fa\u010dely b\u00fdvalej \u0160ari\u0161skej stolice. U\u017e na...\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/oocr.bigway.dev\/en\/historia\/zupny-dom\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"OOCR \u0160ari\u0161\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/oocr.bigway.dev\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Zupny-dom-600x400-1.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"600\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"400\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Estimated reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"1 minute\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/oocr.bigway.dev\\\/historia\\\/zupny-dom\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/oocr.bigway.dev\\\/historia\\\/zupny-dom\\\/\",\"name\":\"\u017dupn\u00fd dom - OOCR \u0160ari\u0161\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/oocr.bigway.dev\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/oocr.bigway.dev\\\/historia\\\/zupny-dom\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/oocr.bigway.dev\\\/historia\\\/zupny-dom\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/oocr.bigway.dev\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/01\\\/Zupny-dom-600x400-1.jpg\",\"datePublished\":\"2020-05-29T11:06:53+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/oocr.bigway.dev\\\/historia\\\/zupny-dom\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-GB\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/oocr.bigway.dev\\\/historia\\\/zupny-dom\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-GB\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/oocr.bigway.dev\\\/historia\\\/zupny-dom\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/oocr.bigway.dev\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/01\\\/Zupny-dom-600x400-1.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/oocr.bigway.dev\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/01\\\/Zupny-dom-600x400-1.jpg\",\"width\":600,\"height\":400},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/oocr.bigway.dev\\\/historia\\\/zupny-dom\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Domov\",\"item\":\"https:\\\/\\\/oocr.bigway.dev\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Hist\u00f3ria regi\u00f3nu\",\"item\":\"https:\\\/\\\/oocr.bigway.dev\\\/historia-regionu\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"\u017dupn\u00fd dom\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/oocr.bigway.dev\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/oocr.bigway.dev\\\/\",\"name\":\"OOCR \u0160ari\u0161\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/oocr.bigway.dev\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-GB\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO Premium plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"\u017dupn\u00fd dom - OOCR \u0160ari\u0161","robots":{"index":"noindex","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"og_locale":"en_GB","og_type":"article","og_title":"\u017dupn\u00fd dom","og_description":"Ide o rokokovo-klasicistick\u00fa budovu pal\u00e1cov\u00e9ho typu, ur\u010den\u00fa na administrat\u00edvne \u00fa\u010dely b\u00fdvalej \u0160ari\u0161skej stolice. U\u017e na...","og_url":"https:\/\/oocr.bigway.dev\/en\/historia\/zupny-dom\/","og_site_name":"OOCR \u0160ari\u0161","og_image":[{"width":600,"height":400,"url":"https:\/\/oocr.bigway.dev\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Zupny-dom-600x400-1.jpg","type":"image\/jpeg"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Estimated reading time":"1 minute"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/oocr.bigway.dev\/historia\/zupny-dom\/","url":"https:\/\/oocr.bigway.dev\/historia\/zupny-dom\/","name":"\u017dupn\u00fd dom - OOCR \u0160ari\u0161","isPartOf":{"@id":"https:\/\/oocr.bigway.dev\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/oocr.bigway.dev\/historia\/zupny-dom\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/oocr.bigway.dev\/historia\/zupny-dom\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/oocr.bigway.dev\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Zupny-dom-600x400-1.jpg","datePublished":"2020-05-29T11:06:53+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/oocr.bigway.dev\/historia\/zupny-dom\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-GB","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/oocr.bigway.dev\/historia\/zupny-dom\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-GB","@id":"https:\/\/oocr.bigway.dev\/historia\/zupny-dom\/#primaryimage","url":"https:\/\/oocr.bigway.dev\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Zupny-dom-600x400-1.jpg","contentUrl":"https:\/\/oocr.bigway.dev\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Zupny-dom-600x400-1.jpg","width":600,"height":400},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/oocr.bigway.dev\/historia\/zupny-dom\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Domov","item":"https:\/\/oocr.bigway.dev\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Hist\u00f3ria regi\u00f3nu","item":"https:\/\/oocr.bigway.dev\/historia-regionu\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"\u017dupn\u00fd dom"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/oocr.bigway.dev\/#website","url":"https:\/\/oocr.bigway.dev\/","name":"OOCR \u0160ari\u0161","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/oocr.bigway.dev\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-GB"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/oocr.bigway.dev\/en\/wp-json\/wp\/v2\/historia\/2040","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/oocr.bigway.dev\/en\/wp-json\/wp\/v2\/historia"}],"about":[{"href":"https:\/\/oocr.bigway.dev\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/historia"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/oocr.bigway.dev\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1120"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/oocr.bigway.dev\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2040"}],"wp:term":[{"taxonomy":"kategoria-poi","embeddable":true,"href":"https:\/\/oocr.bigway.dev\/en\/wp-json\/wp\/v2\/kategoria-poi?post=2040"},{"taxonomy":"lokalita","embeddable":true,"href":"https:\/\/oocr.bigway.dev\/en\/wp-json\/wp\/v2\/lokalita?post=2040"},{"taxonomy":"sezona-poi","embeddable":true,"href":"https:\/\/oocr.bigway.dev\/en\/wp-json\/wp\/v2\/sezona-poi?post=2040"},{"taxonomy":"trvanie-vyletu","embeddable":true,"href":"https:\/\/oocr.bigway.dev\/en\/wp-json\/wp\/v2\/trvanie-vyletu?post=2040"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}